Co to jest niebezpieczne rakowiaki płuc?

Rakowiak jest nieagresywną, potencjalnie złośliwą formacją zdolną do syntezy substancji aktywnych hormonalnie. Odnosi się do rodzaju formacji neuroendokrynnych składających się z komórek układu rozproszonego, obecnych we wszystkich narządach wewnętrznych. Aparat oskrzelowo-płucny zajmuje wiodącą pozycję w liczbie tych struktur, przepuszczając tylko układ trawienny do przodu, więc rakowiak płuc jest dość powszechną patologią.

Etiologia choroby

Komórki neuroendokrynne, które tworzą guzy, rozwijają się w obszarze grzebienia nerwowego nawet w okresie prenatalnym, a następnie migrują do płuc. Do takich formacji należą także granulki neurosekrecyjne, syntetyzujące aminy biogenne (histamina, adrenalina, noradrenalina, prostaglandyny) i hormony.

Rakowiak wpływający na płuca jest określany jako proksymalny typ raka. Przy tego rodzaju edukacji wskaźniki uwalniania elementów bioaktywnych są raczej niskie lub całkowicie nieobecne. Ponadto należy zauważyć, że choroba nie ma również wyraźnego i rozwiniętego obrazu klinicznego. Jedyną rzeczą, o której możesz mówić, są czynniki predysponujące. Wśród nich są:

  • predyspozycje genetyczne (obecność wielu nowotworów endokrynologicznych);
  • nadużywanie alkoholu i palenie;
  • patologie układu pokarmowego;
  • nerwiakowłókniakowatość;
  • płeć męska.

Jeśli mówimy o wieku, nie wpływa to na rozwój tego typu edukacji.

Klasyfikacja gatunków

Zgodnie z jego strukturą komórkową ten rodzaj raka dzieli się na dwie kategorie:

Typowym rakowiakiem płuca jest wysoce zróżnicowana nieprawidłowość neuroendokrynna, tworzona przez najmniejsze komórki z dużymi jądrami i granulkami, syntetyzujące sekret. Ten typ guza ma również własną klasyfikację.

Beleczkowaty

Jego cechą wyróżniającą jest to, że nietypowe komórki są z reguły oddzielone przez specyficzne warstwy włókniste.

Żelazny

Ten typ patologii nazywany jest również gruczolakorakiem. Często takie formacje znajdują się na błonach śluzowych, a ich powierzchnia jest pokryta pryzmatyczną warstwą nabłonkową. Struktura guza jest gruczołowa.

Niezróżnicowane

Charakteryzuje się zarodkowaniem w warstwie nabłonkowej, szybkim rozprzestrzenianiem się w całym ciele i aktywnym tworzeniem przerzutów.

Mieszane

Jak sama nazwa wskazuje, ten typ łączy cechy powyższych typów typowego rakowiaka.

Objawy kliniczne

Patologia jest diagnozowana u obu płci. Z reguły wiek nie odgrywa roli w tej kwestii: istnieją dowody na odkrycie tego typu patologii u osób w wieku od 10 do 80 lat. Nowotwory złośliwe rakowiaka są często zlokalizowane w centralnej części narządu, w pobliżu dużych oskrzeli (nieco rzadziej występują w miąższu).

Suchy kaszel jest jednym z możliwych objawów rakowiaka płuc

Oczywiste objawy można uznać za nawrót zapalenia płuc. W chorym ludzie występują napady suchego kaszlu, który nie przynosi ulgi, plwocina jest minimalna, ale ze smugami, a nawet zakrzepami krwi. Objawy choroby są bardzo podobne do niedrożności płuc lub astmy oskrzelowej, z wrodzonymi atakami astmy. Jednocześnie z rakowiakiem odnotowuje się również spadek uszkodzonego płata płucnego. Ale w 30% przypadków choroba jest bezobjawowa i jest wykrywana tylko podczas rutynowego badania.

U innych pacjentów, oprócz wspomnianych już objawów, może rozwinąć się zespół ektopowy, dla którego typowe jest zwiększone wydzielanie hormonów syntetyzowane przez komórki rakowe. Objawami zespołu Itsenko-Cushinga są:

  • nadmiar tkanki tłuszczowej w brzuchu, klatce piersiowej, szyi i twarzy;
  • cienkie ręce i nogi z powodu utraty masy mięśniowej;
  • rozstępy w biodrach, pośladkach i brzuchu;
  • czerwonawy rumieniec z niebieskim odcieniem;
  • zaokrąglone funkcje;
  • trądzik.

Ponadto zmiany skórne goją się bardzo powoli, a u kobiet występuje męski wzorzec włosów. Kruchość kości wzrasta, a wskaźniki ciśnienia krwi rosną z czasem. Czasami mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skurczowy ból brzucha lub biegunka. Mogą rozwinąć się rakowiakowe wady serca i mogą wystąpić uderzenia gorąca. Nie wykluczone i przerzuty odległe w wątrobie.

Diagnostyka

Kiedy pojawia się podejrzenie rozwoju procesu onkologicznego w płucach człowieka, są one dokładnie badane za pomocą technik laboratoryjnych i instrumentalnych. Zaczynają diagnozę, zwykle za pomocą badania krwi i moczu, a następnie dokładnie badają układ oddechowy. Najczęściej karcinodę płuc wykrywa się podczas fluorografii.

Aby jednak uzupełnić informacje, pacjentowi przepisuje się tomografię komputerową. Ta metoda diagnostyczna bardzo wyraźnie opisuje patologiczną metamorfozę tkanki płucnej, przedstawiając ich obraz w kilku projekcjach. Ponadto często bada się również układ limfatyczny organizmu i układ mięśniowo-szkieletowy.

Badanie CT - jedna z metod diagnozowania rakowiaka płuc

Po wykryciu guza wykonuje się bronchoskopię - pobiera się biomateriał do badania histologicznego. W tym przypadku uzyskana próbka tkanki jest dokładnie badana pod mikroskopem w celu określenia charakteru guza - łagodnego lub złośliwego. Ale dla dokładnej diagnozy równie ważne jest zidentyfikowanie obecności hormonów i elementów bioaktywnych syntetyzowanych przez komórki rakowe.

Aby to osiągnąć, niewielka ilość środków podobnych do histaminy jest wstrzykiwana do organizmu osobnika. Jeśli po tym pacjent ma reakcję wegetatywną (uderzenia w szyję i głowę, arytmię, skurcze brzucha), oznacza to funkcjonowanie rakowiaka.

Oprócz powyższych metod diagnostycznych możesz zastosować:

  • MRI (dla dokładniejszego obrazu ciała);
  • scyntygrafia (wkład radioizotopów do uzyskania dwuwymiarowego obrazu narządu);
  • pozytonowa tomografia emisyjna (badanie radionuklidów narządów).

Leczenie

Podstawą leczenia rakowiakiem jest leczenie guza pierwotnego. Jest określana podczas diagnozy. Pokaż także jego charakter, scenę, rozmiar i lokalizację. Ponadto określa się sposoby leczenia patologii:

  • operacja;
  • promieniowanie i chemioterapia;
  • leczenie zachowawcze.

Farmakoterapia

Leczenie zachowawcze opiera się głównie na interferonach i somatostatynie (Roferon-A, Reaferon, Tamoxifen). Leki te zmniejszają ilość hormonów syntetyzowanych przez raka i przeciwdziałają wzrostowi formacji i jej przerzutom. Ponadto medycyna nie stoi w miejscu, a teraz aktywnie stosują nowe podejścia w leczeniu tej patologii. Wśród nich są leki celowane o działaniu kierunkowym, w szczególności inhibitor angiogenezy, który zakłóca wzrost naczyń nowotworowych.

W leczeniu rakowiaka płuc stosować IFN

Ponadto terapia rakowiakiem obejmuje również łagodzenie objawów choroby. Aby zmniejszyć intensywność dyskomfortu podczas uderzeń gorąca, pacjentom przepisuje się fenolaminę i fenotiazyny. Jeśli przypływy są szczególnie silne, wyznaczany jest Prednison. Kodeina lub cyproheptadyna pomaga przezwyciężyć ewentualną biegunkę, a leki przeciwnadciśnieniowe zapewniają obniżenie ciśnienia krwi.

Interwencja chirurgiczna

Jest to główny środek terapeutyczny stosowany u pacjentów z taką diagnozą. Podczas operacji pacjentowi wykonuje się anatomiczną resekcję - usunięcie odcinka lub płata płuca. Z reguły miąższ pozostaje nietknięty. W tym przypadku wycięcie nowotworu może być:

  • minimalnie inwazyjny;
  • radykalny;
  • paliatywny.
Chirurgia jest jednym ze sposobów leczenia rakowiaka płuc

Guz jest usuwany głównie metodą radykalną z otaczającymi tkankami i węzłami chłonnymi. W okolicznościach, w których formacja dotknęła również oskrzela, przeprowadza się usunięcie uszkodzonej części drzewa i stosuje się specjalne szwy, aby wyrównać tkankę chrząstki. Po takich radykalnych interwencjach nawroty są rzadkie. Operacja paliatywna prowadzona jest już z przerzutami nowotworu. W tym przypadku duże ogniska rakowiaka są eliminowane, aby zmniejszyć aktywność hormonalną guza i wyeliminować objawy.

Chemioterapia

Oprócz szybkiego i medycznego leczenia można zastosować chemioterapię i radioterapię. Często stosuje się te metody, gdy wykrywa się przerzuty po wycięciu raków i w obecności zaburzeń czynnościowych wątroby, serca lub podwyższonych stężeń 5-HIAA w moczu. Aby uniknąć kryzysu rakowiaka, leczenie rozpoczyna się od niewielkich dawek. Z reguły takie metody mają bardzo niską skuteczność. Tylko u 30% pacjentów obserwuje się poprawę i następuje półroczna remisja.

Prognoza

Jak już wspomniano, w większości przypadków patologia ta nie jest uważana za szczególnie niebezpieczną, a rokowanie jest całkiem korzystne. Tak więc, w typowej postaci rakowiaka, po radykalnym wycięciu guza i jeśli nie obserwuje się przerzutów, następuje pełne wyzdrowienie. Oczekiwana długość życia przekracza 15 lat u prawie 95% pacjentów.

W przypadku nietypowej postaci choroby sytuacja jest gorsza. Tylko połowa pacjentów pokonuje pięcioletni limit przeżycia, a tylko 30% pacjentów żyje dłużej niż 10 lat. Ponadto, jeśli formie nietypowej towarzyszą przerzuty do węzłów chłonnych, to pięcioletni wskaźnik przeżycia obserwuje się tylko w 20% przypadków. Dlatego w przypadku wykrycia atypowego rakowiaka leczenie polegające na zachowaniu chorego narządu jest absolutnie niewłaściwe.

Zapobieganie

Niestety, w odniesieniu do rakowiaka płuc, podobnie jak w przypadku innych chorób onkologicznych, konkretne środki profilaktyczne po prostu nie istnieją. Istnieją jednak ogólne zalecenia, które nadal pomagają zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka. Z reguły takie środki obejmują rezygnację ze złych nawyków (nadużywanie alkoholu, narkotyków, nikotyny, systematyczne przejadanie się), zdrowy tryb życia, regularne ćwiczenia i właściwe odżywianie oraz unikanie substancji onkogennych. Tylko w tym przypadku można mieć nadzieję, że taki problem będzie tylko spekulacyjny.

Karcinoid - objawy i leczenie

Chirurg, doświadczenie 3 lata

Wysłany 7 września 2018

Treść

Co to jest rakowiak? Przyczyny, diagnoza i metody leczenia zostaną omówione w artykule dr Ledneva A.N., chirurga z doświadczeniem trwającym 3 lata.

Definicja choroby. Przyczyny choroby

Rakowiak (rakowiak lub guz neuroendokrynny) jest wolno rosnącym typem nowotworu złośliwego pochodzącego z komórek układu neuroendokrynnego.

Układ neuroendokrynny (NES) jest podziałem układu hormonalnego, którego komórki są rozproszone w całym ciele i pełnią funkcję regulacyjną narządów i układów poprzez wytwarzanie substancji hormonalnych. [1]

Guzy rakowiakowe mogą rozwijać się w każdym narządzie, ale częściej są zlokalizowane w narządach przewodu pokarmowego (GIT - żołądek, jelita cienkie i duże), płucach, grasicy, trzustce i nerkach.

Ze względu na wysoką aktywność hormonalną komórek HES, wraz z rozwojem procesu nowotworowego (niekontrolowany podział komórek), duża liczba substancji aktywnych hormonalnie dostaje się do krwi. W medycynie sytuacja ta nazywana jest „zespołem rakowiaka” i może objawiać się w postaci:

  • pływy;
  • uporczywa biegunka (czyli przedłużona - ponad 14 dni);
  • włóknista zmiana prawej połowy serca;
  • ból w żołądku;
  • skurcz oskrzeli.

Dokładne przyczyny rakowiaka nie są znane. Istnieje jednak szereg czynników sugerujących zwiększone ryzyko rozwoju tej choroby:

  • Płeć - kobiety mają większą szansę na rozwój rakowiaka niż mężczyźni.
  • Wiek - w większości przypadków nowotwory rakowiaka są diagnozowane w wieku od 40 do 50 lat.
  • Dziedziczność - obecność wielu nowotworów endokrynologicznych (nowotworów) typu I (MEN I) w najbliższej rodzinie zwiększa ryzyko rozwoju rakowiaka. U pacjentów z MEN I w gruczołach układu hormonalnego rozwija się wiele guzów.

Objawy rakowiaka

Sam rozwój rakowiaka rzadko ma objawy kliniczne. Wszystkie główne objawy są związane z uwalnianiem dużej ilości substancji hormonalnych do krwi, czyli z zespołem rakowiaka.

Głównymi objawami zespołu rakowiaka są:

  • pływy;
  • biegunka;
  • ból brzucha;
  • duszność;
  • uszkodzenie zastawki serca;
  • wysypka skórna.

Często pacjenci ze zdiagnozowanym zespołem rakowiaka są obserwowani przez neurologa lub psychiatrę. Powodem tego jest charakter skarg, wskazujący na naruszenia w pracy centralnego układu nerwowego.

Zaczerwienienie twarzy i szyi jest najczęstszym objawem tej choroby.

Początek typowego przypływu jest nagły. Jest to dla niego charakterystyczne:

  • czerwone zabarwienie twarzy i górnej części ciała;
  • pocenie się trwające kilka minut.

W ciągu dnia atak może wystąpić kilka razy. Czasami może towarzyszyć ciężkie łzawienie i być wywołane spożyciem alkoholu lub żywności, które zawiera tyraminę (czekolada, orzechy, banany). Często ten stan jest uważany za uderzenia gorąca w okresie menopauzy i pozostaje bez specjalnej uwagi.

Czasami występują rzadkie objawy zespołu rakowiaka, które są wynikiem guzów pewnych typów komórek NES, wyraźnie związanych z różnymi narządami.

W trzustce emitują:

  • gastrinoma (zespół Zollingera - Ellisona);
  • insulinoma;
  • Vipoma (zespół Wernera-Morrisona);
  • glukagonomia.

Istnieje również wiele guzów, które wydzielają (produkują) hormony ektopowe, to znaczy oprócz głównego narządu w organizmie, który wytwarza pewien hormon, nowotwór rozwija się w organizmie, jednocześnie uwalniając ten sam hormon.

Najczęstsza ektopowa produkcja hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), skutkująca uzyskaniem przez pacjentów wyglądu charakterystycznego dla pacjentów z zespołem Itsenko-Cushinga. Jednak w praktyce guzy te są rzadkie i mają specyficzny obraz kliniczny.

Patogeneza rakowiaka

Głównym ogniwem w patogenezie wszystkich chorób onkologicznych jest niekontrolowany podział komórek. Jednak wraz z rozwojem guza w układzie neuroendokrynnym główna różnica polega na tym, że komórki tej tkanki mają zdolność do wytwarzania substancji aktywnych hormonalnie.

NES to szeroka sieć komórkowa rozproszona w całym ciele, która uwalniając substancje aktywne hormonalnie, bierze udział w regulacji pracy narządów i układów. Wraz z rozwojem nowotworu i niekontrolowanym podziałem, komórki te zaczynają wytwarzać zwiększoną ilość substancji hormonalnie aktywnych.

Główną produkowaną substancją naczyniową jest serotonina. Jednak uderzenia gorąca są bardziej prawdopodobne w wyniku wydzielania kalikreiny. Jest to enzym (akcelerator), który bierze udział w tworzeniu lizyny bradykininy. Ponadto ten polipeptyd zamienia się w bradykininę - jeden z najsilniejszych środków rozszerzających naczynia.

Inne składniki zespołu rakowiaka to:

  • biegunka (związana ze zwiększoną produkcją serotoniny, która znacznie zwiększa perystaltykę (skurcz narządów pustych), pozostawiając mniej czasu na wchłanianie płynu w jelicie);
  • włókniste zmiany mięśnia sercowego (zwłaszcza właściwych części, co prowadzi do niewydolności zastawek serca);
  • skurcz oskrzeli.

Patogeneza uszkodzenia mięśnia sercowego i skurczu oskrzeli jest złożona i obejmuje aktywację receptorów serotoninowych 5-HT2B. [2]

Gdy w przewodzie pokarmowym występuje pierwotny guz, serotonina i kalikreina rozpadają się w wątrobie, a objawy zespołu rakowiaka nie występują, dopóki w wątrobie nie pojawią się przerzuty, lub rakowiakowi nie towarzyszy niewydolność wątroby (marskość).

Nowotwory rakowiaka w lokalizacji oskrzelowo-płucnej mogą wywołać rozwój zespołu rakowiaka i bez przerzutów do wątroby. Różnice te są związane z cechą dopływu krwi, w której odpływ krwi z narządów żołądkowo-jelitowych następuje przez wątrobę i jest w niej filtrowany, a wypływ krwi z narządów klatki piersiowej następuje natychmiast do krążenia ogólnego.

Klasyfikacja i etapy rozwoju rakowiaka

Klasyfikacja rakowiaków opiera się na ocenie różnych czynników.

I. Według lokalizacji

W zależności od lokalizacji guza pierwotnego emituj:

  • rakowiakowe guzy klatki piersiowej (płuca, oskrzela, grasica) - stanowią około 25% całkowitej liczby guzów NES;
  • nowotwory układu pokarmowego - stanowią ponad 60% całkowitej liczby guzów NES. [3]

Ii. W zależności od stopnia zróżnicowania i potencjału złośliwości [7]

Tworzenie rakowiaka płuc, rozwój i obraz kliniczny, rokowanie

Rakowiak jest guzem neuroendokrynnym. Powstaje z komórek DES (rozproszonego układu neuroendokrynnego), które są rozproszone we wszystkich narządach wewnętrznych. Układ oskrzelowo-płucny znajduje się na drugim słupku przez liczbę tych komórek po przewodzie pokarmowym. Rakowiak płuca jest nieagresywnym nowotworem złośliwym, który dzięki terminowej diagnozie i prawidłowemu podejściu do leczenia ma korzystny wynik.

Mechanizm rozwoju nowotworu

Komórki neuroendokrynne, z których rozwija się rak, pochodzą z okresu wewnątrzmacicznego rozwoju w grzebieniu nerwowym, a następnie migrują do płuc. Guz zawiera granulki neurosekrecyjne wytwarzające aminy biogenne (adrenalina, noradrenalina, histamina, serotonina, prostaglandyny), hormony.

Patologia odnosi się do proksymalnego typu nowotworu, gdy wydzielanie substancji biologicznie czynnych jest niskie lub nieobecne, podczas gdy nie ma jasnego i szczegółowego obrazu klinicznego choroby.

W zależności od struktury komórki rak dzieli się na dwa typy.

Typowy rakowiak jest wysoce zróżnicowaną chorobą neuroendokrynną. Guz jest tworzony przez małe komórki z dużymi jądrami i granulkami, które wytwarzają sekret. Są one podzielone na podgatunki:

  • komórki beleczkowate - nietypowe są oddzielone warstwami włóknistymi;
  • gruczołowy (adnocarcinoma) - guz znajduje się na błonie śluzowej, pokryty pryzmatyczną warstwą nabłonkową, gruczołową w strukturze;
  • niezróżnicowane - formy w nabłonku, rosną szybko i dają przerzuty;
  • mieszane

Nietypowy rakowiak płuc występuje w 10–25% przypadków. Guz ten jest agresywny w przyrodzie, rośnie szybko, ma wysoką aktywność hormonalną i przerzutuje przez ciało. Nowotwór przypomina infiltrację, której struktura jest zdezorganizowana, składająca się z dużych komórek pleomorficznych. Ogniska martwicy mogą wystąpić w płucach.

Czynniki przyczyniające się do rozwoju raka:

  • dziedziczność;
  • ciężkie formy infekcji wirusowej;
  • chroniczne zatrucie organizmu nikotyną, alkoholem.

Obraz kliniczny patologii

Guz występuje w tym samym stosunku między mężczyznami i kobietami, przedział wiekowy obejmuje pacjentów od 10 do 80 lat. Nowotwory częściej (65%) znajdują się w środku płuc (obszar korzenia), w pobliżu dużych oskrzeli, rzadziej (35%) w miąższu.

Ciężkie objawy kliniczne zaczynają się od nawracającego zapalenia płuc. Pacjenci mają suchy, nieproduktywny kaszel, odkrztuszanie skąpej plwociny ze smugami krwi lub skrzepami. Objawy choroby są podobne do obturacji oskrzeli, astmy z atakami astmy. Jednocześnie rozwija się niedodma (zapadnięcie) dotkniętego płatem.

U co trzeciego pacjenta patologia jest bezobjawowa. Rak jest wykrywany przypadkowo podczas badania profilaktycznego.

Jednocześnie rozwija się zespół ektopowy związany ze zwiększonym wydzielaniem hormonów wytwarzanych przez komórki rakowe.

Objawy zespołu Itsenko-Cushinga:

  • nadmiar tkanki tłuszczowej w szyi, twarzy, klatce piersiowej, brzuchu;
  • cechy podobne do księżyca;
  • czerwony rumieniec na policzkach z niebieskim odcieniem;
  • cienkie ręce i nogi z powodu utraty masy mięśniowej;
  • rozstępy (rozstępy) w brzuchu, pośladkach, biodrach;
  • trądzik.

Rany naskórka goją się powoli. Kobiety mają nadmiar męskiego zarostu. Kruchość kości wzrasta. Wskaźniki ciśnienia krwi stopniowo rosną.

Rzadko obserwowano zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego w postaci skurczowego bólu brzucha, biegunki. Objawy uderzeń gorąca rozwijają rakowiakowe wady serca.

Odległe przerzuty występują częściej w wątrobie.

Środki diagnostyczne

W badaniu pacjenta za pomocą laboratoryjnych i instrumentalnych metod diagnozowania raka. Przeprowadzić analizę kliniczną krwi i moczu. Zbadaj organy klatki piersiowej.

Rakowiak płuc jest początkowo wykrywany na radiogramie. Aby uzyskać pełniejszy obraz choroby, pacjent przechodzi tomografię komputerową, która wyraźnie pokazuje zmiany w tkankach w trzech projekcjach.

Zbadaj również kości i układ limfatyczny.

Po wykryciu guza wykonuje się bronchoskopię w celu pobrania biomateriału do badania histologicznego. Cytologiczny rozmaz przygotowuje się z próbek tkanek, a charakter nowotworu ocenia się pod mikroskopem.

W diagnostyce ważne jest rozpoznanie obecności hormonów i substancji biologicznie czynnych wydzielanych przez rakowiaki. Małe dawki leków podobnych do histaminy są wstrzykiwane do organizmu. Jeśli u pacjenta występuje reakcja wegetatywna - pływy w szyi i głowie, arytmia, skurcze brzucha, wskazuje to na funkcjonowanie rakowiaka.

Dodatkowe metody badania:

  • pozytonowa tomografia emisyjna - badanie radionuklidów narządów wewnętrznych;
  • rezonans magnetyczny - wykorzystanie zjawiska magnetycznego rezonansu jądrowego do uzyskania obrazu narządu;
  • scyntygrafia - wprowadzenie radioaktywnych izotopów do ciała w celu uzyskania dwuwymiarowego obrazu ciała.

Metody leczenia nowotworów rakowiaka

Główną metodą leczenia rakowiaka płuc jest chirurgiczne usunięcie zaatakowanych tkanek. Aby to zrobić, wykonaj anatomiczną resekcję. Wycięty segment lub płat płuca, podczas gdy zdrowy miąższ pozostaje. Dzięki takiemu podejściu nawroty choroby są bardzo rzadko rejestrowane. Leczenie daje pozytywne wyniki długoterminowe.

Jeśli guz wykiełkował oskrzela, wycina się wycinek drzewa oskrzelowego i tworzy zespolenie - szycie wchłanialnych szwów. Celem jest wyrównanie pierścieni chrzęstnych oskrzeli.

Jeśli zostanie wykryty nietypowy rakowiak płuc, leczenie z zachowaniem zaatakowanego narządu jest niepraktyczne.

Gdy rak znajduje się w płucach, węzły chłonne śródpiersia i tkanka w obszarze śródpiersia są usuwane.

Równolegle przepisano chemioterapię, promieniowanie fal radiowych, stosowanie silnych leków immunologicznych. Tło hormonalne ciała skorygowane lekiem.

Rakowiak płuc nie jest niebezpiecznym guzem. Przy typowej postaci nowotworu 5-letnie przeżycie wynosi 90-100%. Nietypowy agresywny przebieg choroby daje mniej zadowalające wyniki, 5-letni wskaźnik przeżycia nie przekracza 40-60%. Dla przeżycia 10-letniego ten próg jest mniejszy niż 30%. Po resekcji guza, nawet jeśli komórki nowotworowe pozostają wzdłuż linii nacięcia, guz bardzo rzadko nawraca. Co czwarty pacjent może żyć do 25 lat. W przypadku przerzutów do węzłów chłonnych 5-letnie przeżycie wynosi tylko 20%.

Rakowiak: co to jest, średnia długość życia z rakowiakiem

Zespół rakowiaka - kompleks objawów, który występuje, gdy w organizmie występują guzy neuroendokrynne. Charakteryzuje się uwalnianiem rakotwórczych produktów wydzielniczych do krwi - BAS, który obejmuje serotoninę, prostaglandyny, bradykininę, histaminę itp. Im więcej hormonów wyrzuca rakowiak, tym jaśniejsze są objawy zespołu. Częstość występowania zespołu - 20% pacjentów z rakowiakami. Taki rakowiak jest praktycznie w stanie zlokalizować się wszędzie, charakteryzuje się powolnym wzrostem. Dlatego, pod warunkiem wczesnego wykrycia takiego zespołu, może wystąpić całkowite wyleczenie.

Istota patologii

Po raz pierwszy znaleziono nowotwór w jelicie cienkim i opisał go Langans w 1867 roku podczas sekcji zwłok. W latach 50. XX wieku opisano szczegółowo guzy i ujawniono występowanie w nich zespołu rakowiaka. Rakowiaki są od dawna uważane za łagodne, ale w ciągu ostatnich 10-15 lat udowodniono ich złośliwość.

Jeśli mówimy o procentowej lokalizacji raków, obraz wygląda następująco:

  • 39% spada na jelito cienkie;
  • 26% - proces robaczkowy;
  • 15% odbytnicy;
  • do 5% - raki jelita grubego;
  • 2-4% dla żołądka i trzustki;
  • 1% na uszkodzenie wątroby;
  • 10% - płuca.

Rakowiak to 1-2% wszystkich guzów płuc. Jest to typowa i nietypowa forma.

Typowy rakowiak płuc wytwarza niewielką ilość BAS, często przebiega bez objawów. 10% z nich jest wykrywane przypadkowo podczas autopsji. Odległe przerzuty są rzadkie.

Objawy rakowiaka płuc zależą od jego lokalizacji: w środkowej, środkowej lub obwodowej strefie miąższu. Rakowiak płuc obwodowych prawie nie ma objawów i można go wykryć za pomocą fluorografii.

Centralny atakuje duże oskrzela, jego objawy - nie przechodząc kaszel, torakalgii, trudności w oddychaniu i odkrztuszanie krwi.

Nietypowy rakowiak stanowi 10% wszystkich rakowiaków płuc. Towarzyszy mu zespół rakowiaka u 7% tych pacjentów. Nietypowość przejawia się w jej agresywności i złośliwości; w 86% przypadków wczesne przerzuty do wątroby i węzłów chłonnych śródpiersia. Częściej znajduje się na obrzeżach płuc. Zespół rakowiaka nie powoduje różnic płciowych, choruje w ciągu 50-60 lat.

Etiologia zjawiska

  • predyspozycje genetyczne (obecność wielu nowotworów endokrynologicznych);
  • płeć męska;
  • alkohol i palenie;
  • nefibromatoza;
  • patologia żołądka.

Wiek nie ma znaczenia.

Formy choroby

W zależności od objawów klinicznych zespół dzieli się na:

  • utajony zespół rakowiaka - podczas gdy nie ma kliniki, ale występują zmiany w moczu i krwi;
  • zespół rakowiaka bez określania pierwotnego nowotworu i jego przerzutów;
  • zespół + zidentyfikowany rak i przerzuty.

Główną podstawą pojawienia się zespołu jest aktywność hormonalna tkanek raka; oni sami pochodzą z apudocytów. Jest to rozproszony układ neuroendokrynny, który ma 60 typów komórek i znajduje się w każdej tkance organizmu.

Nasilenie objawów zależy od wahań stężenia wydzielin raka. Serotonina jest najbardziej widoczna. Zespół nie jest istotnym składnikiem guzów neuroendokrynnych. Na przykład, w rakach jelit, występuje po przerzutach do wątroby.

W przypadku raków w innych narządach (na przykład rakowiaka płuc, jajnika, trzustki) zespół występuje wcześnie, nawet przed przerzutami. Dzieje się tak, ponieważ ich krew przez żyłę wrotną nie przechodzi i nie jest usuwana z wydzielania raka.

Objawy zespołu i ich uzależnienie

Zwiększona serotonina powoduje biegunkę (w 75% przypadków), ataki bólu brzucha, zaburzenia wchłaniania składników odżywczych w jelicie cienkim i uszkodzenie mięśnia sercowego. Wsierdzia prawej połowy serca odradza się i zastępuje tkanką włóknistą.

Rzadka zmiana lewej połowy występuje, ponieważ krew z serotoniną przechodzi przez płuca, gdzie serotonina ulega zniszczeniu. Zmiany włókniste wsierdzia prowadzą do niewypłacalności zastawki trójdzielnej i płucnej i powodują zwężenie a. pulmonalis.

Wszystko to prowadzi do rozwoju niewydolności serca i zjawiska stagnacji krwi w okręgu aorty. Wyraża się to w rozwoju wodobrzusza, obrzęku nóg, zespołu bólowego wątroby z powodu powiększenia wątroby, pulsacji i obrzęku żył szyjnych. Zwiększenie stężenia histaminy i bradykininy - winny pojawienia się uderzeń gorąca. Ten objaw występuje u 90% pacjentów. Rola innego BAS jest niejasna do końca.

Pływy - coś jak przypływy podczas menopauzy. Wyrażają się one nagłym, okresowym pojawieniem się ostrego zaczerwienienia górnej połowy ciała.

Jest to szczególnie wyraźne na twarzy, któremu towarzyszy czerwona twardówka i wyraźne łzawienie. Obrzęk jest również z tyłu głowy, szyi. Jednocześnie występuje uczucie gorąca, pieczenia i drętwienia. Piekło spada, puls przyspiesza.

Krew odpływa z mózgu, mogą wystąpić zawroty głowy. Po pierwsze, częstotliwość pływów jest ograniczona raz w tygodniu. Następnie liczba wzrasta do 10-20 dziennie. Atak może trwać nawet kilka godzin.

Istnieją pewne prowokatory tych czynników: przyjmowanie alkoholu, przypraw, pikantnych i tłustych potraw, zwiększenie stresu psychofizycznego, leczenie lekami zwiększającymi serotoninę. Spontaniczne przypływy są rzadkie.

Biegunka - jej występowanie wynika z faktu, że serotonina zwiększa perystaltykę jelit. Biegunka staje się stała, ale różna pod względem nasilenia. Z powodu złego wchłaniania składników odżywczych występuje hipowitaminoza.

Ból brzucha - mogą być spowodowane rosnącym rakiem, co stanowi mechaniczną przeszkodę w rozwoju bolusa pokarmowego.

Przy długim przebiegu zespołu rakowiaka występuje senność, zmniejszenie napięcia mięśniowego; zwiększa się zmęczenie, zmniejsza się masa ciała, pojawia się suchość skóry i pragnienie. Podczas biegania skóra troficzna pogarsza się, pojawiają się obrzęki, oznaki niedokrwistości i zmniejsza się mineralizacja kości.

W 10% przypadków zespół objawia się skurczem oskrzeli, dusznością wydechową, gdy wydech jest trudny. Osłuchanie - świszczący oddech.

Zespół rakowiaka może objawiać się od bardzo groźnej strony w postaci kryzysu rakowiaka podczas jakichkolwiek operacji.

W tym samym czasie gwałtownie spada ciśnienie krwi, występuje tachykardia, skurcz oskrzeli i hiperglikemia. Taki szok może zakończyć się śmiercią.

Podsumowując i podsumowując wszystkie objawy, rakowiak jelitowy wywołuje objawy zespołu w postaci: napadowego bólu brzucha, nudności, możliwych wymiotów, biegunki, wodobrzusza; zespół rakowiaka wyrostka zanika z wyrostkiem robaczkowym. Rak żołądka - występuje najczęściej i występują 3 typy. Guz jest dość agresywny pod względem przerzutów.

Typ I - rozmiar guza mniejszy niż 1 cm; najczęściej jest łagodny i ma dobre rokowanie.

Typ II - rozmiar edukacji mniejszy niż 2 cm; odrodzenie rzadko.

Typ III - najczęstszy; rozmiar raka wynosi do 3 cm, jest złośliwy, przerzuty są częste. Nawet przy wczesnym wykryciu rokowanie jest słabe. Jeśli edukacja zostanie wykryta wcześnie, leczenie może przedłużyć życie o 10–15 lat, co jest bardzo cenne w onkologii.

Inne miejsca raka natychmiast powodują zespół rakowiaka. Należy zauważyć, że objawy zespołu nie są specyficzne, nie mają wielkiej wartości diagnostycznej. Nie dotyczy to tylko pływów. Występują tylko z menopauzą lub zespołem rakowiaka.

W tym drugim przypadku pływy są 4 rodzaje:

  • Wpisz 1 - czas trwania ataku kilka minut; tylko twarz i szyja zaczerwieniona;
  • Typ 2 - twarz jest sinica, nos puchnie i zmienia kolor na niebieski, trwa do 10 minut;
  • Typ 3 - trwa przez godziny i dni, dodaje się przekrwienie twardówki, łzawienie, głębokie zmarszczki na twarzy;
  • Typ 4 - występuje hipertermia, na ramionach i szyi znajdują się czerwone plamy o różnych kształtach.

Środki diagnostyczne

Przedstawia trudności przy braku najbardziej charakterystycznych objawów - zaczerwienienie skóry i uderzenia gorąca. Biochemia krwi określa wysoką zawartość serotoniny we krwi i wzrost kwasu 5-hydroksyindolowego (5-OIAA) w moczu.

(5-HIAK) - wskaźnik metabolizmu serotoniny w organizmie. Z rakowiakami wzrasta.

W celu właściwej analizy należy odmówić uwzględnienia w diecie źródeł pokarmu serotoniny 3 dni przed oddaniem krwi: bananów, orzechów, pomidorów, czekolady, awokado itp.; nie bierz narkotyków.

W wątpliwych przypadkach prowokują pływy sztucznie przyjmujące alkohol, wprowadzenie glukonianu Ca. Wykonywane są również badania CT, skany MRI (jako najbardziej pouczające) narządów jamy brzusznej, scyntygrafii, zdjęć rentgenowskich, gastro, okrężnicy, bronchoskopii itp.

Kryzys rakowiaka - może być wywołany przez operacje i znieczulenie; diagnostyka instrumentalna; chemioterapia; stres.

Objawy kryzysu rakowiaka: skoki ciśnienia krwi w dowolnym kierunku; pogorszenie ogólnego stanu; wzmożony oddech z trudem; puls prawie nie wykryty, tachykardia; utrata przytomności Bez leczenia rozwija się śpiączka.

Zasady leczenia

Leczenie zespołu rakowiaka jest przede wszystkim leczeniem nowotworu, który jest jego główną przyczyną. Wybór jej leczenia jest określany podczas diagnozy, gdy wykryta jest jej faza, wielkość i lokalizacja. Metody leczenia choroby: chirurgia, chemioterapia i radioterapia; leczenie objawowe.

Podstawą leczenia jest operacja. Wycięcie nowotworu jest radykalne, mało inwazyjne i paliatywne. Z radykalnym wycięciem sugeruje się usunięcie raka z otaczającymi tkankami i węzłami chłonnymi.

W przypadku porażenia jelit - wykonać resekcję dotkniętego obszaru przylegającą krezką.

Z rakowiakiem okrężnicy - prawidłowa hemikolektomia.

Operacja paliatywna prowadzona jest już z przerzutami raka. Duże ogniska są usuwane w celu zmniejszenia endokrynologicznej aktywności raka i nasilenia zespołu.

Objawy można również zmniejszyć poprzez embolizację lub podwiązanie tętnicy wątrobowej - są to interwencje minimalnie inwazyjne.

W przypadku przerzutów zaleca się chemioterapię. Jest on stosowany po usunięciu raków w obecności zaburzeń wątroby, mięśnia sercowego, wysokich poziomów 5-HIAA w moczu.

Aby wykluczyć kryzys rakowiaka, terapia rozpoczyna się od małych dawek.

Chemioterapia częściej nie daje dobrych wyników. Tylko jedna trzecia pacjentów poprawiła i wydłużyła remisję do sześciu miesięcy.

Leczenie objawowe wysokiego uwalniania serotoniny przez raki wykonuje się za pomocą antagonistów serotoniny.

Dzięki aktywności raków wytwarzających histaminę w dużych ilościach - przepisuj ranitydynę, AGP, cymetydynę.

Dla ogólnego tłumienia wydzielania substancji biologicznie czynnych - przepisuj oktreotyd, Lanreotyd (analogi somatostatyny), interferony.

To tłumi zespół kliniczny ponad 50% przypadków. Pacjenci czują się lepiej.

Prognozy i zapobieganie

Wszystko zależy od stadium i wielkości guza. Jeśli nie ma przerzutów, przeprowadzono radykalne usunięcie guza - następuje całkowite wyleczenie. Oczekiwana długość życia zwiększa się o 15 lat lub więcej u 95% pacjentów.

W przeciwnym razie rokowanie jest złe, tylko co piąty pacjent przeżywa z przerzutami. Nowotwory rakowiaka postępują stopniowo, przez długi czas, co pozwala pacjentowi żyć przez kolejne dziesięć lat. Pacjent umiera z powodu przerzutów nowotworowych, wyniszczenia, możliwej niedrożności jelit.

Nie istnieją konkretne środki zapobiegawcze. Ogólne środki zapobiegawcze obejmują zdrowy styl życia, aktywność fizyczną, zrównoważone odżywianie, rzucenie palenia i alkohol, unikanie wpływu substancji onkogennych.

Nietypowe działanie rakowiaka płuc

Chirurgia jest metodą z wyboru w leczeniu rakowiaka płuc i niesie ze sobą dużą szansę wyleczenia. W przypadku typowych rakowiaków płuc często wykonuje się operacje zachowujące narządy, ale w przypadku atypowych rakowiaków zaleca się lobektomię. W przypadku małych rozmiarów rakowiaków wewnątrzoskrzelowych skuteczna jest minimalnie inwazyjna resekcja laserem lub elektrokoagulacja.

Analogi somatostatyny w leczeniu rakowiaka płuc. Receptor somatostatyny jest reprezentowany przez pięć podtypów i jest wyrażany w ponad 80% nowotworów rakowiaka, zwłaszcza w drugim i piątym podtypie. Oktreotyd wykazuje wysokie powinowactwo do tych podtypów, które można podawać podskórnie co 6-8 godzin, a oktreotyd poprawia samopoczucie u 80% pacjentów i zmniejsza wydalanie kwasu 5-hydroksyindolowego w 72%.

131I-MIBH w leczeniu rakowiaka płuc. Ta metoda leczenia obejmuje wyższe dawki izotopów, aby zapewnić efekt lokalnego wewnętrznego napromieniowania komórek nowotworowych niż przy podawaniu pacjentom z dodatnim wynikiem skanowania radioizotopowego. Według opublikowanych danych odsetek odpowiedzi wynosi 60%, ale czas trwania efektu - średnio 8 miesięcy.

Analogi somatostatyny znakowane atomami radioaktywnymi w leczeniu rakowiaka płuc. Różne analogi znakowane radioizotopem stosowano u pacjentów ze scyntygrafią z 111In-pentetraotydem. Ten ostatni wykazał swoją przewagę w leczeniu małych guzów lub mikroprzerzutów: poprawa wystąpiła u 60% pacjentów. Jednak działania niepożądane obejmują wyraźną nefro- i hematotoksyczność, jak również wyniszczające nudności i wymioty.

Interferon alfa w leczeniu rakowiaka płuc. Leczenie interferonem alfa prowadzi do obniżenia poziomu kwasu 5-hydroksyindolowego w moczu u około 40% pacjentów, ale tylko zmniejsza rozmiar guza w 15% przypadków. Działania niepożądane obejmują anoreksję i utratę wagi, gorączkę i zmęczenie. Interferon alfa ma zatem niski indeks terapeutyczny, zwykle nie jest stosowany.

Chemioterapia ogólnoustrojowa w leczeniu rakowiaka płuc. Chemioterapia jest zwykle stosowana jako metoda drugiej linii ze względu na niską odpowiedź terapeutyczną (20–30%). Stosowane schematy obejmują streptozocin® i cyklofosfamid lub streptozocin® i fluorouracyl. Chemioterapia trzeciej linii z zastosowaniem kombinacji cisplatyny i etopozydu może być przepisana w przypadku szczególnie agresywnych nowotworów rakowiaka, ponieważ schemat ten zwykle pomaga w przypadku drobnokomórkowego raka płuc i raków neuroendokrynnych.

Terapia łąkowa w leczeniu rakowiaka płuc. Radioterapia jest skuteczną metodą leczenia paliatywnego przerzutów do kości i ośrodkowego układu nerwowego.

Wspomagające płuca w rakowiaku płuc. Leczenie wspomagające jest szczególnie ważne w przypadku objawów agonalnych wtórnych do zespołu rakowiaka. Uderzeń gorąca można uniknąć, odrzucając pokarmy, o których wiadomo, że wywołują objawy. W przypadku biegunki można przepisać leki przeciwbiegunkowe. Aby uniknąć pelagry, ważne jest również uzupełnianie witamin.

Przerzuty w wątrobie rakowiaka płuc. Operacyjna resekcja przerzutów do wątroby może być skuteczna u pacjentów z ograniczoną chorobą wątroby. Dotyczy to jednak tylko mniejszości pacjentów. Alternatywnie można zastosować embolizację tętnicy wątrobowej, która jest wykonywana przez poszczególnych pacjentów w celu zmniejszenia nasilenia objawów. Średni czas trwania efektu wynosi 12 miesięcy. Należy wziąć pod uwagę ważne działania niepożądane, takie jak nefrotoksyczność iw rzadkich przypadkach zespół wątrobowo-nerkowy.
Rola transplantacji wątroby w zespole rakowiaka jest nadal badana.

Wskaźnik przeżycia 5-letniego dla typowego rakowiaka wynosi 87-100%, wskaźnik przeżycia 10-letniego wynosi 82-87%.

Rokowanie dla guzów atypowych jest mniejsze: 5-letnie przeżycie wynosi 56-75%, 10-letnie - 35-56%.

Rakowiak płuc jest rzadkim nowotworem płuc, który zazwyczaj ma korzystne rokowanie, z wyjątkiem atypowego guza. Leczenie jest zazwyczaj chirurgiczne. Guz może dawać przerzuty, jednak przerzuty rzadko prowadzą do rozwoju zespołu rakowiaka. Wyniki chemioterapii i innych metod leczenia są coraz lepsze, a nowe metody leczenia są badane.

Długoterminowe wyniki leczenia rakowiaka nowotworu płuc

Dane literaturowe dotyczące długoterminowych wyników leczenia chirurgicznego pacjentów z rakowiakami płuc są niejednoznaczne.

Pięcioletnie przeżycie pacjentów bez uwzględnienia typu histologicznego guza wynosi 80-95% (Perelman MI i in., 1981; Weissberg D., 1995).

Najlepsze wyniki obserwuje się u typowego rakowiaka: 100% pacjentów żyje dłużej niż 5 lat, a 69% u pacjentów nietypowych (B. McCaughan i in., 1985).

Stan węzłów chłonnych wewnątrz klatki piersiowej ma znaczenie prognostyczne: w przypadku wykrycia przerzutów regionalnych 5-letni wskaźnik przeżycia pacjentów wynosi 74%, a przy ich braku 96%.

Analiza wyników leczenia chirurgicznego

Analiza długoterminowych wyników leczenia chirurgicznego 174 pacjentów wskazuje na wyraźną zależność oczekiwanej długości życia pacjentów od stopnia zróżnicowania guza, tj. typ histologiczny rakowiaka (tabela 5.17).

Tabela 5.17. Oczekiwana długość życia pacjentów z rakowiakowymi guzami płuc po leczeniu chirurgicznym, w zależności od ich typu histologicznego (dane z moskiewskiego Hertzen Heritage Research Institute)

* U 2 pacjentów z wysoce zróżnicowanym i umiarkowanie zróżnicowanym rakowiakiem wystąpił nawrót miejscowy. Są ponownie uruchamiane, żyją 5 i 7 lat po drugiej operacji.
Uwaga W nawiasie - liczba pacjentów w procentach.

Spośród pacjentów, których operowaliśmy przez ponad 1 rok, 94,8% przeżyło, 3 lata - 87,3%, a 5 lat - 81%. Dobre wyniki obserwuje się w typowych i nietypowych rakowiakach.

Długoterminowe wyniki leczenia chirurgicznego pacjentów z rakowiakiem o niskim stopniu złośliwości są słabe, około połowa z nich umiera w ciągu pierwszych 3 lat po operacji, tylko 37,9% żyje dłużej niż 5 lat (w przypadku drobnokomórkowego raka płuc - 16%).

Przez ponad 5 lat pacjenci z przerzutami (N0) lub z węzłami chłonnymi oskrzelowo-korzeniowymi (N1) żyli zarówno w rakiem anaplastycznym, jak i drobnokomórkowym raku płuca. Przy większym rozprzestrzenianiu się procesu i uszkodzeniu węzłów chłonnych śródpiersia (N2), wszyscy pacjenci zmarli w ciągu pierwszych 2 lat po operacji z uogólnienia procesu nowotworowego.

Tak więc rokowanie w przypadku rakowiaka o niskim stopniu złośliwości jest podobne do rokowania w przypadku drobnokomórkowego raka płuc, a zatem wymaga dalszych poszukiwań optymalnej opcji leczenia - połączenia operacji z leczeniem chemio-radiacyjnym.

Dane te potwierdzają również pogląd, że u pacjentów z rakowiakami i drobnokomórkowym rakiem płuca występuje znaczna złośliwość guzów systemu APUD.

Doświadczenie pokazuje, że niezależnie od typu histologicznego rakowiaka, interwencja chirurgiczna musi być przeprowadzana zgodnie z zasadami onkologicznego radykalizmu, tj. z rewizją regionalnych stref przerzutów, celulozy i węzłów chłonnych, ich badań morfologicznych.

Wybór odpowiedniej objętości interwencji zapewnia 100% 5-letnie przeżycie pacjentów z silnie zróżnicowanym i 90% z umiarkowanie zróżnicowanym rakowiakiem nawet z regionalnymi przerzutami (stwierdzono je odpowiednio u 3 i 17% pacjentów). Objętość interwencji chirurgicznej w tego typu rakowiakach nie wpływa na oczekiwaną długość życia pacjentów.

Tak więc, nawet przy izolowanej resekcji oskrzeli z zespoleniami jedno- lub polibronchialnymi (10) i ekonomiczną resekcją sublobularną (8), wszyscy pacjenci żyli dłużej niż 5 lat bez oznak nawrotu i progresji choroby.

Obiecujące badania nad rakowiakami należy rozważyć jako ulepszenie techniki zachowującej oskrzela operacji bronchoplastycznych, izolowanej resekcji oskrzeli z zespoleniami jedno- lub polibronchialnymi oraz z wariantem niskiej jakości, dalsze poszukiwanie optymalnych opcji dla leczenia złożonego i złożonego, miejscowego i ogólnego, jak w przypadku raka drobnokomórkowego.

Towarzystwo Leczenia Medycznego
guzy neuroendokrynne

Rakowiakowe guzy lokalizacji klatki piersiowej - aktualny stan problemu

Guzy rakowiakowe w lokalizacji oskrzelowo-płucnej są guzami wolno rosnącymi, charakteryzującymi się dość dobrym rokowaniem, nawet w obecności regionalnych przerzutów limfatycznych, poddanych odpowiedniemu leczeniu chirurgicznemu.

Odpowiedni charakter leczenia chirurgicznego, pod warunkiem dobrej kontroli miejscowej, może zmaksymalizować rokowanie przebiegu choroby i wydłużyć remisję. Jednocześnie najbardziej złośliwa postać nowotworu neuroendokrynnego płuc - rak drobnokomórkowy a priori określa niekorzystne rokowanie choroby.

Nowotwory rakowiaka zostały po raz pierwszy opisane ponad 100 lat temu O. Lubarsch [24], który znalazł wiele podśluzowych mas w dystalnym jelicie czczym na materiale przekroju. Termin „karzinoide” został po raz pierwszy zaproponowany przez SOberndorfa [29] w 1907 r. W celu opisania podobnych guzów, które przypominają morfologicznie gruczolakoraka, ale charakteryzują się bardziej łagodnym przebiegiem. Guzy rakowiakowe mogą występować w różnych narządach, jednak najczęściej występują w narządach przewodu pokarmowego, płucach i oskrzelach.

Zgodnie z Międzynarodową klasyfikacją histologiczną WHO rakowiaki określane są jako nowotwory komórek endokrynnych (Amine Precursors Uptake i Decarboxilation).

Nowotwory rakowiaka pochodzą z komórek rozproszonego układu neuroendokrynnego, powstających z komórek grzebienia nerwowego podczas embriogenezy i migrujących do różnych narządów. Komórki tego typu nowotworów charakteryzują się dodatnim barwieniem srebrem, a także stosowaniem specyficznych metod immunohistochemicznych barwienia dla specyficznych markerów różnicowania neuroendokrynnego - enolazy specyficznej dla neuronów [NSE], synaptofizyny, chromograniny, bombezyny i innych. W badaniu z zastosowaniem mikroskopii elektronowej rakowiakowe komórki nowotworowe zawierają specyficzne granulki neurosekrecyjne zawierające szeroki zakres hormonów i amin biogennych różnych tkanek. Najczęstszym i istotnym hormonem wydzielanym przez komórki rakowiaka jest serotonina [5-hydroksytryptamina] - pochodna 5-hydroksytryptofanu przez dekarboksylację tego ostatniego [21]. Następnie serotonina jest metabolizowana przy udziale enzymu oksydazy monoaminowej z utworzeniem kwasu 5-hydroksyindolecetycznego wydalanego z moczem (określonego przez marker kryzysów serotoninowych). Oprócz serotoniny guzy rakowiaka syntetyzują szeroki zakres hormonów - ACTH, histaminę, dopaminę, substancję P, neurotensynę, prostaglandyny i kalikreinę [6].

Jednym z głównych patognomonicznych objawów rozwoju guza rakowiaka jest pojawienie się kompleksowego obrazu klinicznego zespołu rakowiaka - stanu spowodowanego uwalnianiem do krwiobiegu serotoniny i innych substancji naczyniowo-czynnych wraz z rozwojem charakterystycznego obrazu klinicznego: uderzenia gorąca z konsekwentną zmianą koloru skóry z czerwonego na fioletowy z poceniem się, skurcz oskrzeli astma, biegunka i możliwy rozwój niewydolności serca we właściwym typie [37].

Biorąc pod uwagę propozycję E. D. Williams i M. Sanders [46], nowotwory rakowiaka tradycyjnie różnią się częścią jelita pierwotnego, z którego pochodzi nowotwór. Proksymalny typ nowotworów odnosi się do rakowiaka płuc, oskrzeli, żołądka, trzustki. Cechą tego typu rakowiaków jest brak lub mała aktywność wydzielnicza, której nie towarzyszy rozwinięty obraz zespołu rakowiaka. Typ jelita średniego jest zlokalizowany w obszarze małej i bliższej okrężnicy, w tym w wyrostku robaczkowym. Typ dystalno-jelitowy charakteryzuje się lokalizacją w dystalnych częściach esicy i odbytnicy. W podgrupach nowotwory charakteryzują się raczej odmiennym przebiegiem, który jest związany z ich histogenezą i determinuje taktykę leczenia jako całości.

Biorąc pod uwagę specyfikę przebiegu guzów rakowiaka różnych miejsc w ostatniej dekadzie, zmieniono tradycyjną klasyfikację [5, 20]. Tak więc typowy rakowiak jest klasyfikowany jako wysoce zróżnicowany guz neuroendokrynny. Guzy te na poziomie ultrastrukturalnym charakteryzują się małymi komórkami z wyraźnym jądrem, granulkami wydzielniczymi. Nowotwory tego typu są podzielone na pięć podtypów: wyspowy, beleczkowaty, gruczołowy, niezróżnicowany i mieszany. Nowotwory z bardziej wyraźną atypią komórkową, wysoką aktywnością mitotyczną i ogniskami martwicy uważa się za atypowe rakowiaki lub anaplastyczne rakowiaki. Ostatnio guzy te są częściej klasyfikowane jako rak neuroendokrynny o niskim stopniu złośliwości.

Światowe statystyki pokazują, że częstotliwość występowania rakowiaków na świecie waha się od 1 do 6 osób na 100 tysięcy ludności. Biorąc pod uwagę marnotrawstwo kursu, można założyć, że prawdziwa częstotliwość jest nieco wyższa, jednak ze względu na brak objawów klinicznych, nowotwory nie są diagnozowane lub są diagnozowane w późnych stadiach, co, biorąc pod uwagę trudności diagnozy morfologicznej, nie pozwala na prawidłową diagnozę.

Stany Zjednoczone, według rejestru nowotworów, zauważyły, że wśród rakowiaków przeważa rakowiak wyrostka robaczkowego, a następnie spadek częstotliwości w porządku malejącym: odbytnica, jelito cienkie, płuca, drzewo oskrzelowe, żołądek i tak dalej. Dane z najnowszego programu badań epidemiologicznych „Badania przesiewowe, epidemiologiczne i ostateczne wyniki (SEER) National Cancer Institute” (1973-1991) wykazały, że występuje wzrost częstości rakowiaków guzów płuc i żołądka, przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości lokalizacji guzów w wyrostku robaczkowym i jelicie cienkim [tab.. 1].

Pierwotne rakowiaki płuc stanowią około 2% wszystkich pierwotnych nowotworów płuc [18, 40]. Źródłem wzrostu guza są komórki neuroendokrynne Kulchitsky'ego, zlokalizowane w błonie śluzowej drzewa oskrzelowego [16, 30]. Komórki te nie mają kosmków, charakteryzują się barwieniem eozynofilowym i mają odrosty cytoplazmatyczne - zgodnie z nowoczesnymi koncepcjami należą do rozproszonego układu neuroendokrynnego [15]. Nadal jednak nie ma wyraźnych dowodów morfologicznych na pochodzenie guzów neuroendokrynnych z komórek Kulchitsky'ego, co sugeruje ich możliwe pochodzenie z pluripotencjalnych prymitywnych komórek macierzystych błony śluzowej drzewa oskrzelowego.

Widmo guzów neuroendokrynnych drzewa oskrzelowego i płuc jest bardzo szerokie (Tabela 2). Jeśli to widmo jest podzielone na komponenty w zależności od stopnia złośliwości, to na początku będzie łagodny typowy rakowiak charakteryzujący się przebiegiem torpowym z tworzeniem zlokalizowanych guzków guza, przechodzący dalej w atypowy rakowiak (AK) - guz naciekowy z obecnością 1-2 -2 mitozy w polu widzenia (z silnym powiększenie), pleomorfizm i stan hiperchromiczny jąder, dezorganizacja architektury tkanki guza z pojawieniem się ognisk martwicy. Po raz pierwszy ten typ rakowiaka płuc opisywano już w 1972 r. M.G. Arrigoni i in. [3], w którym zidentyfikowano 4 główne cechy tych guzów. Ponadto, w zależności od stopnia złośliwości, istnieje makrocelularny nowotwór neuroendokrynny - guz składający się z dużych, pleomorficznych komórek. Skrajną pozycją w spektrum nowotworów złośliwych jest drobnokomórkowy rak płuc (MKRL) [9].

Zmiany częstotliwości wykrywania różnych typów rakowiaka w Stanach Zjednoczonych w latach 1950-1991.

Rodzaje rakowiaków guzów płuc

Inną próbą klasyfikacji guzów płuc neuroendokrynnych jest zdanie J. R. Benfield i in. [11, 30] na temat podziału guzów według stopnia złośliwości nowotworów z komórek I stopnia Kulchitsky'ego - typowego rakowiaka (KCC 1), II stopnia - atypowego rakowiaka (KSS 2) i III stopnia - MKRL (KCC 3). Według autorów taki podział bardziej wyraźnie stratyfikuje guzy w zależności od stopnia złośliwości i przewiduje przebieg niektórych rodzajów guzów rakowiaka [39].

Guzy rakowiakowe występują u pacjentów w dość szerokim zakresie wieku - od 10 do 83 lat (średnia 45-55 lat). Według metaanalizy źródeł literackich, która obejmowała monitorowanie 1874 pacjentów, ponad połowa (52%) to kobiety i nie ma związku między chorobą a znanymi czynnikami w rozwoju raka płuc, a przede wszystkim z paleniem. Ponad 60% guzów ma centralną lokalizację (dostępna z bronchoskopią), podczas gdy mniej niż 30% zlokalizowanych jest w miąższu płuc [22].

Epidemiologicznie pacjenci z typowym rakowiakiem płuc są najczęściej w piątej dekadzie życia [38]. W większości przypadków guz ma centralną lokalizację, zlokalizowaną w korzeniu płuc. Często powoduje to charakter manifestacji choroby wraz z rozwojem nawracającego zapalenia płuc, nieproduktywnego kaszlu, krwioplucia, bólu w klatce piersiowej. Inną manifestacją guza jest ektopowy typ jakiegokolwiek zespołu neuroendokrynnego. Najczęstszym objawem paraneoplastycznym choroby jest zespół Cushinga, stanowiący około 1% wszystkich rodzajów tej choroby [23]. Zespół rakowiaka w różnych objawach występuje z częstością około 5% [8, 27, 31]. Ten typ nowotworu charakteryzuje się wyjątkowo przebiegłym przebiegiem, z małą częstością przerzutów, nieprzekraczającą 10-15% [34]. Węzły chłonne śródpiersia, wątroba, kości, a czasem tkanki miękkie to najczęstsze obszary lokalizacji guzów wtórnych. Obecność regionalnych przerzutów limfatycznych w połączeniu z zespołem paranowotworowym jest piętnem złego rokowania [18]. Jednak ogólnie 5-letni wskaźnik przeżycia w typowej grupie rakowiaków wynosi około 90%, a według Rosyjskiego Centrum Badań nad Rakiem, 100% [1, 2, 21, 35].

Około jedna trzecia rakowiaków guzów płuc ma nietypową strukturę histologiczną, dlatego w literaturze anglojęzycznej częściej klasyfikuje się jako dobrze zróżnicowany rak neuroendokrynny płuc - termin wprowadzony w 1983 r. H. Warren i V. E. Gould [42]. Odbywa się to w celu stworzenia jednej nomenklatury z uwolnieniem nietypowych rakowiaków, charakteryzujących się agresywnym przebiegiem złośliwym, w oddzielną grupę, terminologicznie różną od typowych rakowiaków. Guzy te występują najczęściej w starszej grupie wiekowej - po 60 latach. W odróżnieniu od typowych rakowiaków, atypowe rakowiaki charakteryzują się dużym rozmiarem i są częściej zlokalizowane w obwodowych częściach pola płuc. Guzy te wyróżniają się wyjątkowo agresywnym przebiegiem, wczesnymi przerzutami do węzłów chłonnych śródpiersia, których częstotliwość waha się od 40 do 50% [26]. Ten przebieg kliniczny określa słabo zadowalające wyniki 5-letniego przeżycia - od 40 do 60%, a nawet niższe wskaźniki przeżycia 10-letniego - mniej niż 40% [8, 10, 21, 28]. Według RCRC RAMS wskaźnik przeżycia w tej grupie wynosi 43,7% [1].

Objawy choroby z reguły pojawiają się wiele lat przed rozpoznaniem guza, a ponad 30% pacjentów jest bezobjawowych, a choroba jest wykrywana przypadkowo podczas badania profilaktycznego. Z centralnym położeniem zmiany, objawy mogą przypominać zespół obturacyjny oskrzeli, a nawet astmę oskrzelową. Często występuje suchy, nieproduktywny kaszel, ale wzrostowi niedrożności oskrzeli może towarzyszyć rozwój nawracającego zapalenia płuc, niedodma płata lub płuca, a nawet krwioplucie.

Zespoły paranowotworowe są dość rzadkie. Zespół rakowiaka (uderzenia gorąca, stopniowe przebarwienia skóry, skurcz oskrzeli, biegunka, skurczowy ból, rakowiakowe wady serca itp.) Występuje w około 2% przypadków. Ponadto pojawienie się tych objawów może wskazywać na pojawienie się odległych przerzutów nowotworu (najczęściej w wątrobie) lub towarzyszyć biopsji punkcji guza lub znieczuleniu indukcyjnemu przed zabiegiem.

Zespół Cushinga występuje również w około 2% przypadków z rakowiakiem płuc, a w przypadku ektopowego zespołu kryptogennego późniejsze wykrycie rakowiaka oskrzelowo-płucnego wynosi około 1% [23].

Metoda z wyboru w leczeniu rakowiaka płuc jest chirurgiczna. W typowych rakowiakach operacją z wyboru jest anatomiczna resekcja w objętości segmentektomii lub lobektomii z zachowaniem bezinteresownego miąższu płuc [12]. Interwencjom tego tomu towarzyszy wyjątkowo niska częstotliwość wznowy lokalnej w połączeniu z dobrymi wynikami długoterminowymi. Z centralną lokalizacją guza w oskrzeli głównym lub płatowym, możliwe jest wykonanie resekcji oskrzeli (lobektomii oskrzeli) z utworzeniem zespolenia międzykręgowego. W niektórych przypadkach, szczególnie w przypadku typowego rakowiaka w warunkach centralnej lokalizacji, możliwe jest wykonanie bronchotomii z resekcją podstawy guza w zdrowej tkance. Ta taktyka zależy od niskiej częstotliwości wznowy miejscowej guza, nawet w przypadku pozostawienia komórek wzdłuż linii resekcji. Tak więc, według AJ.M.Schreurs i in. [34] U 4 pacjentów z mikroskopowym guzem resztkowym wzdłuż linii resekcji obserwowano długoterminowe przeżycie bez nawrotów - 1, 11, 23 i 24 lata.

Na podstawie doświadczeń wydziału piersiowo-brzusznego Rosyjskiego Centrum Badań nad Rakiem można zauważyć, że biorąc pod uwagę onkologiczny radykalizm, operacją z wyboru jest lobektomia z możliwym działaniem bronchoplastyki i tworzenie zespolenia międzykręgowego. Biorąc pod uwagę, że często guz zamyka segmentalny lub płatowy oskrzela z niedodmą płata płucnego w jamie opłucnej, istnieje wyraźny proces adhezyjny. W tej sytuacji operacje powinny być wykonywane w sposób ostry, z uprzednią izolacją naczyniową i limfatyczną, tj. limfadenektomia jest harmonijnym elementem mobilizacji kompleksu, a nie oddzielnym etapem operacji [1]. Zatem chirurgiczne leczenie rakowiaka oskrzelowo-płucnego opiera się na trzech głównych zasadach:

- całkowite usunięcie guza w zdrowej tkance;

- maksymalna konserwacja niezwiązanego miąższu płuc;

- wykonanie sekcji węzłów chłonnych śródpiersia po tej samej stronie.

W przypadkach atypowego rakowiaka płuc wielu autorów nie uważa za właściwe przeprowadzania operacji zachowawczych. Jednak ten punkt widzenia również nie może być ostateczny, biorąc pod uwagę niską częstość miejscowego nawrotu choroby, w przypadku odpowiedniej interwencji, na tle wysokiej częstości ogólnoustrojowej progresji choroby w postaci nawrotu w węzłach chłonnych śródpiersia i przerzutach odległych (głównie z uszkodzeniem wątroby) [45].

Istotnym elementem radykalnej interwencji w rakowiaka jest wykonanie limfadenektomii śródpiersia po tej samej stronie. Jest to uzależnione od częstotliwości wykrywania przerzutów limfogennych, które nawet przy typowym rakowiaku wynoszą od 10 do 15%, zwiększając się w przypadku atypowego rakowiaka do 30-50% [35, 36]. Biorąc pod uwagę niską wrażliwość guza na chemioterapię i radioterapię, a także ich kombinację, warunkiem wstępnym interwencji jest przeprowadzenie radykalnej operacji bez pozostawiania resztkowego guza. Nawrót w regionalnych węzłach chłonnych śródpiersia można zdiagnozować nawet po wielu latach od pierwszego leczenia [31].

Według RCRC RAMS [1] odnotowano także znaczenie prognostyczne stanu węzłów chłonnych wewnątrz klatki piersiowej. Przy braku przerzutów 5-letni wskaźnik przeżycia pacjentów wynosił 54,5%, podczas gdy ze zmianami węzłów chłonnych - tylko 20%. Wyniki wskazują na potrzebę przestrzegania zasad radykalizmu onkologicznego z obowiązkowym monoblokowym usuwaniem włókna śródpiersia z regionalnymi węzłami chłonnymi.

Powyższe dane sugerują, że najczęstszą interwencją rakowiaka płucnego jest czoło lub bilobektomia. Pneumonektomię wykonuje się ze względu na cechy techniczne - z centralną lokalizacją atypowego rakowiaka w połączeniu z inwazyjnym wzrostem oraz z porażeniem węzłów chłonnych oskrzelowo-płucnych lub śródpiersia. Nietypowe resekcje płuca wykonuje się zazwyczaj z obwodową lokalizacją typowego rakowiaka małego rozmiaru (do 2 cm) w obszarze płaszcza miąższu płuca.

Endoskopowe resekcje lub fotoablację należy traktować jako operacje objawowe, których celem jest jedynie zatrzymanie lokalnych objawów choroby i niespełnienie wymogów radykalizmu. Jest to zdeterminowane obecnością okołoskośnego komponentu guza (zjawisko góry lodowej), aw konsekwencji niezwykle wysoką częstotliwością lokoregionalnego nawrotu choroby [15, 40]. Niektórzy autorzy sugerują, że endoskopowa resekcja komponentu wewnątrzoskrzelowego powinna być przeprowadzana w obecności centralnej niedodmy w okresie przedoperacyjnym, aby przywrócić wentylację skrawków płuc wyłączonych przed radykalnym leczeniem [34]. Tak więc, jako niezależna metoda leczenia, resekcje wewnątrzoskrzelowe są stosowane z celami paliatywnymi i objawowymi u pacjentów z upośledzeniem i krótką oczekiwaną długością życia lub w obecności ogólnoustrojowego procesu rozpowszechniania.

W przypadku występowania klinicznie istotnych nowotworów rakowiaka, które w przypadku lokalizacji oskrzelowo-płucnej są niezwykle rzadkie, przeprowadzają korektę leków z dobrym efektem objawowym. W przypadku biegunki leczenie loperamidem, preparatami kodeiny lub ekstraktami opium. W przypadku skurczu oskrzeli lub objawowej astmy oskrzelowej stosuje się leki rozszerzające oskrzela, korzystnie inhalatory z p-adrenomimetykami.

Wraz z opracowaniem kompleksowego obrazu zespołu rakowiaka (kryzysów serotoninowych) można z pewnym skutkiem stosować antagonistów - parachlorofenyloalaninę, ketanserin, cyproheptadynę, ondansetron [17]. Jednak najskuteczniejszym lekiem jest analog somatostatyny - oktreotyd (sandostatyna). Ten lek o wysokiej skuteczności kontroluje objawy w postaci uderzeń gorąca, biegunki i ataków astmy, a także guzów rakowiaka, którym towarzyszy zespół Cushinga [17]. Oktreotyd można stosować profilaktycznie w interwencjach chirurgicznych nowotworów rakowiaka. W połączeniu z interferonem a, oktreotyd można stosować do leczenia rozsianych nowotworów rakowiaka - opisano stabilizację, a nawet regresję ognisk guza podczas terapii skojarzonej [41].

Rokowanie u pacjentów z typowym rakowiakiem płuca jest dość korzystne, ponieważ według różnych autorów wskaźniki przeżycia 5- i 10-letniego przekraczają 90%, a przyczyną śmierci są z reguły choroby współistniejące (Tabela 3). Obecność przerzutów limfogennych, podobnie jak w innych onkopatologii, jest niekorzystnym czynnikiem prognostycznym, ale nadal przewyższa ten występujący w atypowym rakowiaku, z odpowiednią częstością występowania. Tak więc według N. Martini i in. [25], u obserwowanych pacjentów z typowym rakowiakiem i przerzutami do regionalnych węzłów chłonnych, wskaźniki przeżycia 5 i 10 lat wynosiły odpowiednio 92% i 76%.

Pacjenci z atypowym rakowiakiem charakteryzują się większą częstością przerzutów limfatycznych w czasie leczenia chirurgicznego, jeśli jest to możliwe, a przeżycie jest znacznie niższe niż w przypadku typowego rakowiaka. Tak więc, według badań N. Martini i in. [24], 5- i 10-letnie przeżycie w obecności przerzutów chłonnych wynosi odpowiednio 60% i 24%.

Tak więc, podczas przeprowadzania analizy wieloczynnikowej, głównymi czynnikami korzystnego rokowania u pacjentów z rakowiakowymi nowotworami lokalizacji oskrzelowo-płucnej jest typowy charakter rakowiaka w połączeniu z brakiem przerzutów limfogennych w czasie leczenia chirurgicznego. Jednocześnie wielkość guza przekraczająca 3 cm jest negatywnym czynnikiem prognostycznym [14, 18, 19].

Inne negatywne czynniki prognostyczne obejmują obecność zwiększonego poziomu CEA w czasie leczenia [4].

Obecność innych form guzów neuroendokrynnych płuc - makrokomórkowego raka neuroendokrynnego [KKNR] i MKRL - jest synonimem złego rokowania. Tak więc, według różnych badań, w grupie chirurgicznego leczenia CCNR obserwowano jedynie izolowane obserwacje nawet 2-letniego przeżycia, co odpowiada temu w MCRL [12, 39]. Według obserwacji 29 pacjentów z KKNR w Instytucie Patologii Sił Zbrojnych, 5- i 10-letnie przeżycie aktuarialne wynosiło odpowiednio 33% i 11%, a objawy niekorzystnej prognozy choroby są dość oczywiste [9].

Guzy rakowiaka grasicy po raz pierwszy wyizolowano z grupy grasiczaka dopiero w 1992 r. T. Rosai i E. Higa. [33]. Jest to dość rzadka lokalizacja guzów rakowiaka, a najczęściej - ponad 90% przypadków występuje u młodych mężczyzn [43]. Podobnie jak w przypadku rakowiaków guzów płuc, mają one pochodzenie neuroendokrynne z proksymalnych części jelita pierwotnego, dlatego praktycznie nie towarzyszy im rozwój zespołu rakowiaka, który jest tak charakterystyczny dla guzów z przyśrodkowych części jelita pierwotnego.

W diagnostyce różnicowej rakowiaka grasicy od czasu rzeczywistego barwienie dla enolazy specyficznej dla neuronów (NSE) jest obowiązkowe. Konieczne jest również wykonanie mikroskopii elektronowej, która pozwala zidentyfikować bardzo specyficzną ziarnistość neurosekrecyjną. Ponadto według N.T. Raykhlina i in. [2], mikroskopia elektronowa jest czasami bardziej informacyjna i ma większą wartość prognostyczną niż standardowa mikroskopia świetlna, pozwalając na ujawnienie ultrastrukturalnych cech guza.

Guzy rakowiaka grasicy są najczęściej wykrywane podczas badań profilaktycznych. W przypadku przebiegu objawowego klinicysta najczęściej napotyka niespecyficzne objawy: ból w klatce piersiowej, duszność i ból w obręczy barkowej Często występują niespecyficzne objawy zapalne: osłabienie, gorączka, nocne poty i obfite poty. Czasami pacjenci mają specyficzne objawy endokrynologiczne, głównie zespół Cushinga.

Biorąc pod uwagę przebieg rakowiaka guzów grasicy, w oparciu o najbardziej ogólne doświadczenie dużej kliniki Mayo W. R. Wick i in. [44] zidentyfikowali trzy rodzaje przepływu:

1) przebieg choroby ze zwiększonym poziomem ACTH i rozwojem zespołu Cushinga;

2) przebieg choroby z objawami wielopostaciowej nowotworu endokrynologicznego typu I (MEN-I - zespół Vermere'a), w połączeniu z nadczynnością przytarczyc i guzem trzustki;

3) przepływ bezobjawowy.

W momencie rozpoznania wszystkie guzy charakteryzowały się wyraźnym występowaniem miejscowym i obecnością przerzutów limfogennych w 73% przypadków. Biorąc pod uwagę długoterminowe wyniki leczenia, pierwsza grupa pacjentów z zespołem Cushinga charakteryzuje się najgorszą prognozą choroby [12]. Podobne dane opublikowano na podstawie 38-letniego okresu obserwacji w Henry Ford Hospital (Detroit) [13]. Również rakowiaki grasicy mogą występować w strukturze zespołu wielu nowotworów endokrynologicznych typu II (MEN-II) lub być łączone z cukrzycą niecukrową.

Rokowanie przeżycia dla pacjentów z rakowiakiem płuc